2021-12-02

رهـــــائــــی

کارگران جهان متحد شویم!

ناظم حکمت

ﺷﺐ ﺑﺮﻓﯽ

ﻧﻪ ﺻﺪاﺋﯽ از ﺁن ﺟﻬﺎن ﻣﯽ ﺷﻨﻮم
ﻧﻪ در ﺑﺎﻓﺖ ﺳﻄﻮر ﺷﻌﺮم
« ﭼﻴﺰ ﻧﺎﮔﻔﺘﻨﯽ ﻣﯽ ﮔﺬارم »
ﻧﻪ ﺑﺎ دﻗﺖ زرﮔﺮﯼ ﻗﺎﻓﻴﻪ ﺳﺎزﯼ ﻣﯽ ﮐﻨﻢ
ﻧﻪ ﮐﻠﻤﺎت زﻳﺒﺎ، ﻧﻪ ﺳﺨﻨﺎن ژرف …
ُﺷﮑﺮ ﺑﺴﻴﺎر اﻣﺸﺐ، ﺑﺎﻻﺗﺮ، واﻗﻌﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮ از همۀ اﻳﻨﻬﺎﻳﻢ
اﻣﺸﺐ، ﺁوازﻩ ﺧﻮان ﮐﻮﭼﻪ ام.
ﺻﺪاﯼ ﺑﯽ هنرﯼ دارم
ﺻﺪاﯼﺁوازﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻮشت ﻧﺨﻮاهد رﺳﻴﺪ .
ﺷﺐ ﺑﺮﻓﯽ اﺳﺖ .
ﺗﻮ در دروازۀ ﻣﺎدرﻳﺪﯼ.
ارﺗﺸﯽ در ﻣﻘﺎﺑﻞﺗﺴﺖ .
ارﺗﺸﯽ ﮐﻪ زﻳﺒﺎﺗﺮﻳﻦ ﭼﻴﺰهاﻳﻤﺎن،
اﻣﻴﺪ، اﺷﺘﻴﺎق،
ﺁزادﯼ و ﮐﻮدﮐﺎن را ﻣﯽ ُﮐﺸﺪ .
ﺷﺐ ﺑﺮﻓﯽ اﺳﺖ .
ﺷﺎﻳﺪ اﻣﺸﺐ ﭘﺎهاا ﺧﻴﺴﺖ ﺳﺮدﺷﺎن اﺳﺖ .
ﺑﺮف ﻣﯽ ﺑﺎرد
و در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻮ ﻣﯽ اﻧﺪﻳﺸﻢ
در هﻤﻴﻦ ﻟﺤﻈﻪ
ﮔﻠﻮﻟﻪ اﯼ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺗﻨﺖ را ﺳﻮراخ ﮐﺮدﻩ ﺑﺎﺷﺪ،
و ﺁﻧﮕﺎﻩ، همه ﭼﻴﺰ ﺗﻤﺎم اﺳﺖ
ﻧﻪ ﺑﺮف ، ﻧﻪ ﺑﺎد، ﻧﻪ روز، ﻧﻪ ﺷﺐ …

ﺑﺮف ﻣﯽ ﺑﺎرد
و ﺗﻮ در ﭘﻴﺶ از اﺳﺘﻘﺮار در دروازۀ ﻣﺎدرﻳﺪ و
اﻋﻼم ﮐﺮدن  « ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺨﻮاهند ﮔﺬﺷﺖ » ،
ﺑﯽ ﺷﮏ در ﺟﺎﺋﯽ زﻧﺪﮔﯽ  ﻣﯽ ﮐﺮدﯼ .
ﺗﻮ ﮐﻪ ﺑﻮدﯼ، از ﮐﺠﺎ ﺁﻣﺪﯼ ؟  ﭼﻪ ﻣﯽ ﮐﺮدﯼ ،
ﭼﻪ   ﻣﯽ داﻧﻢ :
ﻣﺜﻼ
ﺷﺎﻳﺪ از ﻣﻌﺎدن زﻏﺎل ﺁﺳﺘﻮرﯼ ﻣﯽ ﺁﻣﺪﯼ
ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺮ ﭘﻴﺸﺎﻧﻴﺖ ﭘﺎرﭼﮥ ﺧﻮﻧﻴﻨﯽ ﺑﺴﺘﻪ اﯼ ﮐﻪ ،
زﺧﻤﯽ  را ﮐﻪ در ﺷﻤﺎل ﺑﺮداﺷﺘﯽ ﭘﻨﻬﺎن ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.
ﺷﺎﻳﺪ ﺗﻮ ﺑﻮدﯼ ﮐﻪ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﮔﻠﻮﻟﻪ را هﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻳﻮﻧﮑﺮها *
ﺑﻴﻠﺒﺎﺋﻮ را ﺑﻪوﻳﺮاﻧﯽ ﮐﺸﻴﺪﻧد ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮدﯼ ،
ﻳﺎ ﺷﺎﻳﺪ  ﺗﻮ در اﻣﻼﮎ «ﮐﻨﺖ ﻓﺮﻧﺎﻧﺪو واﻟﻪ ﺳﻪ روس ﮐﻮردوﺋﻪ » ﻧﺎﻣﯽ ِ
ﮐﺎرﮔﺮ روز ﻣﺰد ﺑﻮدﯼ
ﺷﺎﻳﺪ در « ﭘﻮﺋﺮﺗﺎ دل ﺳﻮل » دﮐﺎﻧﯽ داﺷﺘﯽ و ﻣﻴﻮﻩ هاﺋﯽ ﺑﻪ رﻧﮕﻬﺎﯼ زﻧﺪۀ اﺳﭙﺎﻧﻴﺎﺋﯽ ﻣﯽ ﻓﺮوﺧﺘﯽ
ﺗﻮ ﺷﺎﻳﺪ هیچ هنرﯼ ﻧﺪاﺷﺘﯽ [ﻳﺎ] ﺷﺎﻳﺪ ﺻﺪاﻳﺖ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺒﺎ ﺑﻮد .
ﺷﺎﻳﺪ داﻧﺸﺠﻮﯼ ﻓﻠﺴﻔﻪاﯼ
ﻳﺎ ازداﻧﺸﮑﺪۀﺣﻘﻮق  ،
و در ﻣﺤﻠﮥداﻧﺸﮕﺎﻩ
ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﻳﺖ زﻳﺮ زﻧﺠﻴﺮ ﺗﺎﻧﮑﯽ اﻳﺘﺎﻟﻴﺎﺋﯽ ﺗﮑﻪ ﭘﺎرﻩ ﺷﺪﻧﺪ
ﺗﻮ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﯽ دﻳﻦ ﺑﺎﺷﯽ
ﻳﺎ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺻﻠﻴﺐ ﮐﻮﭼﮑﯽ  ﺑﺎ رﺷﺘﻪ اﯼ ﺑﻪ ﮔﺮدﻧﺖ ﺁوﻳﺰان ﺑﺎﺷﺪ .
ﺗﻮ ﮐﻴﺴﺘﯽ ، ﻧﺎﻣﺖ ﭼﻴﺴﺖ ؟ ، ﭼﻪ روزﯼ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪﯼ  ؟
ﻣﻦ ﭼﻬﺮﻩ ات را هرﮔﺰ ﻧﺪﻳﺪﻩ ام و هرﮔﺰ ﻧﺨﻮاهم دﻳﺪ
ﻧﻤﯽ داﻧﻢ ﺷﺎﻳﺪ ﭼﻬﺮﻩ ات ﻳﺎدﺁور ،
ﺳﻴﻤﺎﯼ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﮐﻠﭽﺎﮎ را در ﺳﻴﺒﺮﯼ ﺷﮑﺴﺖ دادﻧﺪ؛
ﻳﺎ ﺑﺮﺧﯽ ﺧﻄﻮط ﭼﻬﺮﻩ ات
ﺷﺒﻴﻪ ﺳﻴﻤﺎﯼ ﮐﺴﯽ ﺑﺎﺷﺪﮐﻪ ﻧﺰد ما در دوﻣﻠﻮﭘﻴﻨﺎر ،
در ﻣﻴﺪان ﻧﺒﺮد ﺑﺮ ﺧﺎﮎ اﻓﺘﺎد .
ﺷﺎﻳﺪ ﺗﻮ ﮐﻤﯽ ﻳﺎدﺁور روﺑﺴﭙﻴﺮ ﺑﺎﺷﯽ .
ﻣﻦ هرﮔﺰ ﭼﻬﺮﻩ ات را ﻧﺪﻳﺪﻩ ام و هرﮔﺰ ﻧﺨﻮاهم دﻳﺪ ،
ﺗﻮ ﻧﺎم ﻣﺮا ﻧﺸﻨﻴﺪﻩ اﯼ و هرﮔﺰ ﻧﺨﻮاهی ﺷﻨﻴﺪ .
ﺑﻴﻦ ﻣﺎ درﻳﺎها ، ﮐﻮهها ، ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﻟﻌﻨﺘﯽ ﻣﻦ ، «  ﮐﻤﻴﺘﮥ ﻋﺪم مداخله»** ﻓﺎﺻﻠﻪ اﻧﺪاﺧﺘﻪ اﺳﺖ .
ﻣﻦ ﻧﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﻢ ﮐﻨﺎر ﺗﻮ ﺑﻴﺎﻳﻢ ،
ﻧﻪ ﺟﻌﺒﻪ اﯼ ﻓﺸﻨﮓ ﺑﺮاﻳﺖ ﺑﻔﺮﺳﺘﻢ
ﻧﻪ ﺳﺒﺪﯼ ﺗﺨﻢ ﻣﺮغ ﺗﺎزﻩ
ﻧﻪ ﻳﮏ ﺟﻔﺖ ﺟﻮراب ﭘﺸﻤﯽ
اﻣﺎ ﻣﯽ داﻧﻢ
ﮐﻪ در اﻳﻦ هواﯼ ﺳﺮد ، زﻳﺮ ﺑﺮف
ﭘﺎهﺎﯼ ﺧﻴﺴﺖ ﮐﻪ از دروازۀ ﻣﺎدرﻳﺪ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ
ﻣﺎﻧﻨﺪ دو ﮐﻮدﮎﺑﺮهنه ﺳﺮدﺷﺎن اﺳﺖ .
ﻣﯽ داﻧﻢ   :
همﮥ ﺁﻧﭽﻪ زﻳﺒﺎﺳﺖ ،
هر ﺁﻧﭽﻪ ﺑﺰرگ و زﻳﺒﺎ ﮐﻪ ﻓﺮزﻧﺪ اﻧﺴﺎن ﻣﯽ ﺁﻓﺮﻳﻨﺪ
اﻳﻦ  اﺷﺘﻴﺎقﺟﺎﻧﮑﺎﻩ ، اﻳﻦ ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ روح ﻣﻦ ،
در ﭼﺸﻤﺎن زﻳﺒﺎﯼ ﺗﻮ ،  ﻧﮕﻬﺒﺎن دروازۀ  ﻣﺎدرﻳﺪﯼام ، ﺟﺎ دارﻧﺪ .
و ﻣﻦ، ﭼﻮن دﻳﺮوز ،ﻓردا ﻳﺎ اﻣﺸﺐ
ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﻢ ﺑﻪ او ﭼﻴﺰﯼ ﺟﺰ ﻋﺎﻃﻔﮥ ﺧﻮد ﺑﺪهم.

25 دسامبر 1936

ناظم حکمت ، « ﺷﺐ ﺑﺮﻓﯽ و ﺷﻌﺮهﺎﯼ دﻳﮕﺮ» ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻓﺮاﻧﺴﻮﯼ ، ﮔﺎﻟﻴﻤﺎر 1999
ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻳﺤﻴﯽ ﺳﻤﻨﺪر وﻳﺮاﺳﺘﺎر ﺑﻬﺮوز ﻓﺮهیخته

 

* ﻳﻮﻧﮑﺮ، هواﭘﻴﻤﺎﯼ ﺟﻨﮕﯽ ﺁﻟﻤﺎﻧﯽ ﮐﻪ در ﺟﻨﮓ داﺧﻠﯽ اﺳﭙﺎﻧﻴﺎ ﺑﻪ ﺿﺪ ﺣﻤﻬﻮرﻳﺨﻮاهﺎن اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﺷﺪ

**در ﻣﺎﻩ اوت ﺳﺎل 1936 ، ﭘﺲ از ﺷﺮوع ﺟﻨﮓ داﺧﻠﯽ اﺳﭙﺎﻧﻴﺎ ، ﺑﻪ اﺑﺘﮑﺎر اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن ﻗﺮارداد ، «ﻋﺪم ﻣﺪاﺧﻠﻪ » در اﻳﻦ ﺟﻨﮓ ، ﻧﺨﺴﺖ ﺑﻴﻦ اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن و ﻓﺮاﻧﺴﻪ و ﺳﭙﺲ در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊ ﺗﺮ ﺑﻴﻦ اﻳﻦ دو دوﻟﺖ و دوﻟﺘﻬﺎﯼ ﺁﻟﻤﺎن، اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ ، ﭘﺮﺗﻘﺎل و اﺗﺤﺎد ﺷﻮروﯼ ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ . در واﻗﻊ اﻳﻦ « ﻋﺪم دﺧﺎﻟﺖ» از ﺟﺎﻧﺐ هیچ ﮐﺪام از اﻳﻦ دوﻟﺘﻬﺎ ﻣﺮاﻋﺎت ﻧﺸﺪ.

نسخه برای چاپ